Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα

Οι πολιτικοί κληρονομικοί ηγεμόνες του βασιλείου της Ελλάδος δεν χάνουν ευκαιρία να αποδεικνύουν την έλειψη όχι μόνο καλλιέργειας αλλά και βασικών πολιτικών έστω γνώσεων. Αφορμή για αυτό το σχόλιο είναι η νέα διαμάχη σχετικά με την φράση που χρησιμοποίησε ο Γιώργος Παπανδρέου "Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα", αναφερόμενος στις επιλογές μπροστά στις οποίες βρίσκεται η ανθρωπότητα σήμερα. Το εάν είναι τεχνητή ή όχι αυτή η διαμάχη λίγο μας ενδιαφέρει. Αυτό που θά'πρεπε να μας ενδιαφέρει είναι το κατά πόσον αυτοί οι άνθρωποι έχουν την πνευματική ικανότητα να αντιληφθούν έστω το πραγματικό νόημα μιας φράσης σαν κι αυτήν.

Συνάμα με τους κληρονομικούς ηγεμόνες, οι λογής λογής αυλικοί (συνώνυμο πλέον του μεγαλοδημοσιογράφου) είτε λόγω άγνοιας, είτε λόγω διατεταγμένης υπηρεσίας, συντηρούν και υιοθετούν τις θέσεις των αφεντικών τους. Τρανό παράδειγμα ο ειδικός επί παντός επιστητού, η πνευματική αρχή της χώρας Ιωάννης Πρετεντέρης. Ρωτά με στόμφο τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ στις 19/05/09 στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΜΕΓΚΑ εάν υιοθετεί την τοποθέτηση του προέδρου του κόμματός τους σχετικά με την βάρβαρη φύση των του νεοφιλελευθερισμού και της δεξιάς, και κατ'επέκτασην των μελών του εν Ελλάδι εκπροσώπου τους, της ΝΔ. "Σας φαίνεται για βάρβαρος η κα. Μαριέττα Γιαννάκου;" ερωτά ο αυτοαποκαλούμενος δημοσιογράφος, ή πιό εύστοχα, χειραγωγός Πρετεντέρης.

Είμαι ο τελευταίος που θα υπερασπιστεί τον Γιώργο Παπανδρέου και τις απόψεις του μιας και προσωπικώς πιστεύω πως εκτός του ότι μέσω εύηχων συνθημάτων όπως "πράσινη ανάπτυξη", "κοινωνικό κράτος", "σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα"κτλ., προσπαθεί να καλύψει το πλήρες κενός οράματος και ιδεών. Ο Γιώργος Παπανδρέου και το κόμμα του είναι τόσο σοσιαλιστές όσο και ο Μπαράκ Ομπάμα, η ηγεσία της Κίνας ή ο Τόνυ Μπλαίρ. Αυτό όμως που θα προσπαθήσω να υπερασπιστώ είναι η αλήθεια και η νοημοσύνη μου, την οποία υποτιμούν και υποβαθμίζουν αδιαλείπτως σχεδόν το σύνολο του πολιτικού και δημοσιογραφικού κόσμου (και τονίζω το "σχεδόν").

Για να πάρουμε τα πράματα από την αρχή, το ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε για το δίλημμα "σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα" δεν σημαίνει ότι εννοούσε πως καθένας από τους νεοφιλελεύθερους πολιτικούς και καπιταλιστές είναι βάρβαρος ως άτομο. Εκτός αυτού, η φράση αυτή και η προφανής πολιτική και κοινωνική διάσταση του διλήμματος έχει ιστορία η οποία είναι βαθιά ριζωμένη στις απαρχές των κινημάτων της ανθρωπότητας για την αναζήτηση ενός διαφορετικού τρόπου ανάπτυξης και προόδου. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ στο ιστορικό κείμενό της "Junius Pamphlet" που έγραψε μέσα από την φυλακή το 1915 μιλάει για το πώς "Ο καπιταλισμός και η βιομηχανία ανθίζει πάνω στα ερείπια του πολέμου", πως "τα κέρδη ξεπηδούν σαν αγριόχορτα, στα πεδία των νεκρών", ενώ παρακάτω καταλήγει πως η μόνη εναλλακτική μπροστά σε αυτήν την βαρβαρότητα, η οποία μάλιστα αποτελεί επιτακτική ανάγκη, είναι ο σοσιαλισμός. Ουδείς μπορεί να αγνοήσει πλέον την πραγματικότητα και να μην παραδεχτεί πως η μεγαλύτερη κινητήρια δύναμις του πολέμου είναι το κέρδος. Από τον Α' και τον Β' παγκόσμιο πόλεμο μέχρι το Βιετνάμ και το Ιράκ συγκεκριμένες τράπεζες, κατασκευαστικές, πολεμικές βιομηχανίες και πετρελαιοβιομηχανίες αποκόμισαν μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πλούτου μέσω του πολέμου.

Δύο χρόνια αργότερα, το 1917, ο Λέων Τρότσκυ στο πρόταγμά του, το οποίο υιοθετήθηκε τον Αύγουστο του 1948 στην Δ΄ Διεθνή λέει "Όλη η εξέλιξη του παρελθόντος, χιλιάδες χρόνια ανθρώπινης ιστορίας, ταξικής πάλης, πολιτισμικών ανταλλαγών, πλέον όλα αυτά συμπυκνώνονται στο ζήτημα της προλεταριακής επανάστασης. Δεν υπάρχει άλλη έξοδος από αυτή την βαρβαρότητα".

Εάν οι ηγεμόνες και οι αυλικοί τους δεν γνώριζαν το τι είπαν η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Λέων Τρότσκυ ίσως θά'πρεπε να γνωρίζουν λίγα πράγματα για την ζωή ενός από τους σημαντικότερους φιλοσόφους του 20ού αιώνα, μιας και ήταν και Έλληνας, του Κορνήλιου Καστοριάδη. Φευ, μπορεί το όνομά του κάτι να τους θυμίζει αλλά πολύ αμφιβάλω εάν ποτέ έκαναν τον κόπο να τον διαβάσουν. Ακόμη περισσότερο, ακόμη κι αν το προσπάθησαν, αμφιβάλω εάν κατέβαλαν την προσπάθεια να τον κατανοήσουν. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης μαζί με τον Κλώντ Λεφόρ, απετέλεσαν ιδρυτικά μέλη της ριζοσπαστικής ελευθεριακής σοσιαλιστικής οργάνωσης "Socialism ou Barbarie" (Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα) από το 1948 μέχρι το 1965. Η οργάνωση αυτή και τα άρθρα που εξέδιδε, άσκησε πολύ μεγάλη επιρροή στην πολιτική και φιλοσοφική σκέψη της εποχής και πολλές από τις απόψεις της υιοθετήθηκαν από τους εξεγερμένους του Μάη του 1968.

Η ιστορία της φράσης "Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα" είναι πολύ μεγαλύτερη από την μικρή αυτή σύνοψη. Εντούτοις, δεν σημαίνει τίποτε παραπάνω από το ότι η εναλλακτική της κοινής δράσης, της αλληλεγγύης, της μόρφωσης, της εργασίας, της υγειονομικής περίθαλψης και της ελευθερίας για όλους, είναι η βάρβαρη πραγματικότητα που ζούμε σήμερα. Η πραγματικότητα του καπιταλισμού που ολοένα και αυξάνει τα παραγόμενα αγαθά παραλλήλως με την φτώχεια, που ενώ αυξάνει την παραγωγή φαρμάκων αυξάνει και τους αρρώστους, που ενώ παράγει περισσότερη τροφή από ποτέ, αυξάνει τους πεινασμένους. Δεν νομίζω όμως πως χρειάζεται να επεκταθούμε για να συνειδητοποιήσει κανείς πως το νόημα της φράσης αυτής, παρασάγγας απέχει από αυτό που του απέδωσαν αυτοί που έχουν επωμιστεί την διακυβέρνηση αυτού του τόπου και την ενημέρωσή μας. Εάν βαρβαρότητα σημαίνει το να βρίσκονται σε αυτές τις θέσεις ακαλλιέργητοι άνθρωποι, χειραγωγοί, νεποτιστές, διαπλεκόμενοι και υπερόπτες, κε. Καραμανλή της δεξιάς (που σας αρέσει να τον αποκαλείτε μεσαίο χώρο), κε. Παπανδρέου του αποπροσανατολισμένου και χωρίς κατεύθυνση πολιτικού χώρου (που για κάποιον λόγο επιμένετε να τον αποκαλείτε σοσιαλιστικό) και κε. Πρετεντέρη, τότε αναμφιβόλως αποτελείτε αναπόσπαστο μέρος αυτής της βαρβαρότητας που μας κατακλύζει.

Σύγχρονοι ελληνικοί μύθοι....και η πραγματικότητα

Με λαβή κάποια σχόλια και άρθρα «ειδικών» επι παντός επιστητού τα οποία ακούγονται και γράφονται συνεχώς, ασχολήθηκα για λίγες ώρες με έναν από τους σύγχρονους ελληνικούς μύθους. Δηλαδή το η παρούσα κρίση θα κτυπήσει την Ελλάδα περισσότερο διότι το κράτος έχει το μέγα βάρος του τεράστιου αριθμού δημοσίων υπαλλήλων και επειδή η χώρα στηρίζεται πολύ λιγότερο στην βιομηχανική της παραγωγή απ’ότι οι άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Είμαι βέβαιος πως την έρευνα αυτή θα μπορούσαν να την είχαν κάνει και τα κάθε λογής φερέφωνα αλλά κάτι τέτοιο είτε λόγω ανεπάρκειας είτε λόγω «καθήκοντος», δεν γίνεται σχεδόν ποτέ.
Το να λέει κανείς ότι η Ελλάδα θα ανακάμψει οικονομικώς δυσκολότερα από...
τις άλλες χώρες επειδή έχει μεγάλο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων οι οποίοι δεν μπορούν να απολυθούν (εν αντιθέσει με αυτούς του ιδιωτικού τομέα) εκτός από οικονομικώς ανακριβές, είναι αναληθές κι επικίνδυνο μιας μάς αποπροσανατολίζει απο τις πραγματικές αιτίες της κρίσης.
Πρώτον, είναι σαν νά’χουμε έναν ασθενή (το οικονομικό και νομισματικό μας σύστημα) που πεθαίνει από καρκίνο (υπερβολικά χρέη με τόκους οι οποίοι δεν υπάρχουν πουθενά ώστε να αποπληρωθούν) και εμείς να επιμένουμε να λέμε πως επειδή έχει κάποιες εκδορές στο χέρι του (υπερβολικός αριθμός δημοσίων υπαλλήλων) θα αργήσει να ανακάμψει. Ο ασθενής έχει καρκίνο παντού, και το θέμα είναι πως είναι γεννετικώς προγραμματισμένος να αποκτήσει καρκίνο κάποια στιγμή. Το μόνο που μπορούν να κάνουν οι ιατροί (οι κυβερνήσεις και οι οικονομολόγοι) είναι να επιταχύνουν ή να καθυστερήσουν την στιγμή του θανάτου. Το ότι η Ελλάδα έχει πολλούς δημοσίους υπαλλήλους, με βάση και πάλι τα δόγματα του υπάρχοντος συστήματος, είναι (ή μάλλον θα ήταν όπως θα δούμε παρακάτω) πολύ θετικό σε μια τέτοια συγκυρία. Το 70% του ΑΕΠ προέρχεται από την λιανική κατανάλωση και την παροχή υπηρεσιών. Όταν οι άνθρωποι χάνουν τις δουλειές τους μειώνουν την κατανάλωση τους δραματικά, δεν μπορούν να αποπληρώσουν δάνεια και χρεοκοπούν. Επομένως η ύφεση τροφοδοτείται με αυξανόμενους ρυθμούς. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος μείωσης εισοδήματος, μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας και επομένως διατήρησης και χειροτέρευσης της οικονομικής κρίσης. Όταν το δημόσιο προστατεύει την εργασία μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού τότε η συρρίκνωση του ΑΕΠ γίνεται με μικρότερους ρυθμούς. Αυτό εξάλλου προσπαθούν να κάνουν σε όλες τις υπόλοιπες χώρες χορηγώντας τεράστια δάνεια και επιδοτήσεις απευθείας ή μέσω τραπεζών (να βγάλουν κι αυτές κάτι) στον ιδιωτικό τομέα, με την ελπίδα ότι δεν θα προχωρήσουν σε μαζικές απολύσεις.



Εκτός αυτών όμως, οι μισθοί και οι συντάξεις κοστίζουν στο ελληνικό δημόσιο 23 δις € τον χρόνο. Την στιγμή που μόνο για χρεολύσια εφέτος θα πληρώσουμε 42 δις €, για αμυντικές πάγιες δαπάνες 5,8 δις, για νέους εξοπλισμούς περίπου 5 δις τον χρόνο, ενώ στις τράπεζες δόθηκαν 28 δις € ώστε να μας τα δανίσουν μετά με επιπλέον επιτόκιο βεβαίως βεβαίως. Το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού υπενθυμίζω ότι φτάνει τα 53.8 δις $ (χωρίς το δωράκι στις τράπεζες). Δηλαδή πληρώνουμε έναν προϋπολογισμό για όλα τα έξοδα του δημοσίου κι ακόμη έναν για χρεολύσια στις τράπεζες. Και το πρόβλημά μας είναι οι πολλοί δημόσιοι υπάλληλοι. Συμφωνώ, να απολυθούν δημόσιοι υπάλληλοι για να εξοικονομήσουμε χρήματα. Να απολυθούν τα 5 υψηλότερα στελέχη της Εθνικής τράπεζας που επέρσυ έβαλαν στις τσέπες τους μόνο με προνομιακές μετοχές περί τα 4 εκατομμύρια €, τα 5 μεγαλύτερα στελέχη της Εθνική Ασφαλιστικής που μόνο από μισθούς έλαβαν 1.1 εκατομμύρια €, οι 5 του ΟΠΑΠ που έλαβαν σε μισθούς κι εφάπαξ 3.4 εκατομμύρια € και διάφορα άλλα τρωκτικά. Μάνι μάνι μαζέψαμε 8,5 εκατομμύρια €. Τόσα βγάζουν 340 καλοπληρωμένοι δημόσιοι υπάλληλοι των 2000€ τον μήνα. Να απολύσουμε λοιπόν τους 15 που προείπα ή 340 δημοσίους υπαλλήλους; Βεβαίως ο μέσος μισθός δημοσίου υπαλλήλου στην Ελλάδα είναι 1300€ έναντι 2200€ μ.ο. στην Ε.Ε. αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Η γελοιότητα επιχειρημάτων του τύπου «οι εργαζόμενοι φταίνε που αμοίβονται πολύ ή που δεν δουλεύουν αρκετά» φτάνει σε πολύ υψηλότερα επίπεδα αλλά σηκώνει πολύ οικονομική ανάλυση. Δεν λέω ότι όντως δεν δουλεύουν αρκετά ή ότι πολλοί από αυτούς δεν παράγουν έργο, αλλά το να χρησιμοποιεί κανείς αυτό το γεγονός για να εξηγήσει (έστω εν μέρει) τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδος είναι σαν το παράδειγμα με τον ασθενή που έθεσα παραπάνω. Συν τοις άλλοις οι διάφοροι μύθοι για τον αριθμό δημοσίων υπαλληλων και τον υπερβολικό κρατισμό στην Ελλάδα πρέπει επιτέλους να ξεπεραστούν. Συχνά ακούγεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει λιγότερους δημοσίους υπαλλήλους από την Ελλάδα (550.000) . Ναι, εάν υπολογίσει κανείς μόνον τους υπαλλήλους της κυβέρνησης του Η.Β. (487.000). Εάν συνυπολογίσει τους εργαζόμενους σε δημόσιες επιχειρήσεις και στις τοπικές κυβερνήσεις της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βορείου Ιρλανδίας καθώς και τους υπαλλήλους εταιριών του δημοσίου τότε φτάνουμε τα 5,764 εκατομμύρια υπαλλήλους. Δηλαδή σχεδόν 95 δημόσιοι υπάλληλοι ανά 1000 κατοίκους. Ο αριθμός αυτός στον Καναδά φτάνει τα 3.34 εκατομμύρια, δηλαδή στους 100 ανά 1000 κατοίκους (με αυξητικές τάσεις σε περιόδους οικονομικής κρίσης όπως αυτή που διανύουμε). Στην Ελλάδα λοιπόν έχουμε 51 ανά 1000 κατοίκους αλλά κατορθώνουμε μέσω προπαγάνδας και ψευδών ειδήσεων να πείθουμε τον κόσμο ότι το πρόβλημα της χώρας είναι ο μεγάλος αριθμός δημοσίων υπαλλήλων.
Ακόμη ένας μύθος ο οποίος διαδίδεται είναι πως η οικονομία τς Ελλάδος θα υποφέρει περισσότερο λόγω του μεγάλου ποσοστού του ΑΕΠ που στηρίζεται στις παροχές υπηρεσιών και την έλλειψη βιομηχανίας. Όντως στην Ελλάδα μόνο το 23.4% του ΑΕΠ προέρχεται από την βιομηχανία με το 73.1% να προέρχεται από την παροχή υπηρεσιών και το 3.5 % από την γεωργία (όλα είναι στοιχεία για το 2008). Στις ΗΠΑ το ποσοστό της βιομηχανίας πλέον φτάνει το 20.6%, στην Βρετανία το 26% και στο βαρύ πυροβολικό της παγκόσμιας βιομηχανίας Γερμανία φτάνει το 30.1% ενώ στην Ιαπωνία το 26.4%. Βεβαίως εάν πάμε παραπέρα και κοιτάξουμε τα κράτη τα οποία βρίσκονται αυτή την στιγμή στην χειρότερη οικονομικώς θέση στην Ευρώπη θα δούμε πως η βιομηχανία εκεί παράγει μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ απ’ότι στην Ελλάδα (Ουκρανία 31,7%, Ιταλία 26,7%, Πορτογαλία 25,6%, Ιρλανδία 27%, Ισπανία 28,9% κ.ο.κ). Παρ’όλα αυτά πολλοί «αναλυτές» επιμένουν πως αυτό είναι το πρόβλημα της οικονομίας της Ελλάδος (αλλά όχι της Ουκρανίας) παρ’ότι π.κ. (προ κρίσεως) προσπαθούσαν εν χορώ να μας πείσουν ότι η μείωση του ποσοστού του ΑΕΠ που προέρχεται από την βιομηχανία και την γεωργία είναι δείγμα σύγχρονης οικονομίας, λοξοκοιτάζοντας προς τις ΗΠΑ και την Βρετανία.
Αυτό βεβαίως οφείλεται στην πρωτοφανή ικανότητα δημοσιογράφων και πολιτών να παπαγαλίζουν οτιδήποτε ακούσουν ή διαβάσουν χωρίς να προχωράνε σε έρευνα εις βάθος. Στην Ελλάδα έχει δημιουργηθεί μια ψύχωση νεοφιλελεύθερης προελεύσεως πως για όλα τα δεινά φταίνε οι δημόσιοι υπάλληλοι, η «ανεπαρκής αριστερά», οι μετανάστες, το άσυλο και οι κουκουλοφόροι. Και πάλι επανερχόμενοι στο παράδειγμα του ετοιμοθάνατου ασθενούς, αυτά δεν είναι παρά επιφανειακά συμπτώματα ενός σάπιου οργανισμού, και η σήψη γνωρίζουμε πολύ καλά από πού προέρχεται. Όμως είναι πολύ ευκολότερο να ρίχνουμε το φταίξιμο στο κακό το ριζικό μας, στον κακό αγρότη, τον κακό κουκουλοφόρο ή τον κακό πράκτορα ξένων σκοτεινών δυνάμεων. Όλοι αυτοί είναι πέρα από το πεδίο δράσης μας. Δεν τους ελέγχουμε, είναι απλώς ζιζάνια που ριζώνουν μόνα τους κι εμείς οι πτωχοί «έντιμοι» και τίμιοι σκληρώς εργαζομένοι πολίται υποφέρουμε από αυτά τα ζιζάνια. Όλα θά’ταν τόσο όμορφα και ήρεμα σ’αυτήν την χώρα εάν αυτοί οι άτιμοι οι νέοι δεν φορούσαν κουκούλες και σταματούσαν επιτέλους να πετροβολούν αστυνομικούς, κι εάν οι εργαζόμενοι σταματούσαν να ζητάνε όλο και μεγαλύτερους μισθούς! Μα αφού είπαμε, δεν υπάρχουν χρήματα, το κεφάλαιο και το κράτος καταρρέουν υπό το βάρος των τεράστιων κοινωνικών παροχών. Σφίχτε λίγο το ζωνάρι και δουλέψτε παραπάνω (παρεμπτιπτόντως φαίνεται πως και στην Ισλανδία και στην Λεττονία αλλά και στην Γουαδελούπη άπλωσε τα πλοκάμια του αυτός ο ΣΥΡΙΖΑ...κι εκεί νέοι βγήκαν στους δρόμους και καίγανε και πετροβολούσαν και μάλιστα στις πρώτες δύο χώρες έριξαν και τις δεξιές νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις τους....Μα έχουν κι εκεί άσυλο; Έχουν κι εκεί άτιμους τεμπέληδες δημοσίους υπαλλήλους;)
Το πρόβλημα είναι πως κάθε φορά που το οικονομικό-νομισματικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση και είναι έτοιμο να πεθάνει (1913, 1933, 1944, 1971) απλώς σκοτώνουν τον ασθενή και φέρνουν έναν άλλον στην θέση του προσποιούμενοι ότι είναι ο ίδιος αλλά αυτή την φορά υγειής, αλλάζοντας τελείως τους κανόνες του χρηματο-νομισματικού συστήματος προς ώφελος του κεφαλαίου. Το οικονομικό αυτό σύστημα είναι νεκρό και βρίσκεται σε κρίση εδώ και έναν αιώνα. Ο μόνος τρόπος με τον οποίο έχει καταφέρει να επιβιώσει είναι μέσω οικονομικού, στρατιωτικού και πολιτισμικού εξανδραποδισμού άλλων κοινωνιών, χωρών, αγορών, όπως θέλετε πείτε τις. Αυτό, κάποιοι (χωρίς να το καταλαβαίνουν εις βάθος) το λένε ιμπεριαλισμό. Το θέμα είναι πως ο ιμπεριαλισμός δεν είναι αποτέλεσμα κάποιων κακόβουλων εξουσιαστών που θέλουν να κατακτήσουν τον κόσμο. Είναι ένα απλό σύμπτωμα του οικονομικού μας συστήματος. Αυτό δεν αποτελεί ρητορική του ΚΚΕ ή άλλων κοντόφθαλμων δυνάμεων αλλά βασικό δόγμα και αναγκαία συνθήκη για την επιβίωση του καπιταλισμού. Οι οικονομολόγοι χρησιμοποιούν διαφορετική αλλά ταυτόσημη ορολογία: επέκταση των αγορών’ επέκταση όμως με κάθε μέσο (στρατιωτικώς, με εκβιασμούς, με δωροδοκίες και εξαγορές ανθρώπων, με επιβολη του «ελεύθερου» εμπορίου κτλ).
Που βρισκόμαστε όμως σήμερα; Μετά την κατάρρευση του «ανύπαρκτου σοσιαλισμού» ο καπιταλισμός βρήκε τεράστιες αγορές στις οποίες μπόρεσε να διεισδύσει ανεμπόδιστος προσποιούμενος τον σωτήρα. Η ανάπτυξη του συστήματος αυτού ήταν ραγδαία τα τελευταία 20 χρόνια και κατάφερε να φέρει στην σφαίρα επιρροής του και να υιοθετηθεί από ολόκληρο τον πλανήτη. Βεβαίως συχνά γίνεται η παρανόηση ότι οι «πρώην σοσιαλιστικές» χώρες λειτουργούσαν σε κάποιο άλλο οικονομικό και νομισματικό σύστημα. Όμως οι χώρες αυτές δανίζονταν από τους ίδιους διεθνείς τραπεζίτες, πωλούσαν τα αγαθά τους στην ίδια «ελεύθερη αγορά» και εν τέλει χρεοκόπησαν με τους ίδιους όρους και για τους ίδιους λόγους που έχουν ήδη ξεκινήσει να χρεοκοπούν πλήρως-καπιταλιστικά κράτη. Η Σοβιετική Ενωση π.χ. αντλούσε το 1981 το 60% του εισοδήματός της από τις εξαγωγές πετρελαίου και χρυσού. Οι τιμές του πετρελαίου μεταξύ του 1981 και του 1988 έπεσαν από τα 65$ στα 20$ ανά βαρέλι και του χρυσού από τα 600$ στά 380$ ανά ουγγιά (καθόλου τυχαίως ασφαλώς! Αυτή ήταν η διατυπωμένη στρατηγική ιδέα του στρατηγού της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ Ζβιγκνιεβ Μπρεζίνσκι).
Πλέον το «σύστημα» δεν βρίσκει νέες αγορές, δεν βρίσκει νέα θυματα για να μπούν κι αυτοί στην πυραμίδα των «αέναων» κερδών, οπότε καταρρέει. Εμείς βεβαίως μέσα στην τύφλωσή μας, το βόλεμά μας και την αποβλάκωσή μας θα συνεχίζουμε να το στηρίζουμε ακόμη και οταν το πτώμα του αποσκελετωμένο πλέον θα κοίται πάνω στο χειρουργικό τραπέζι και μέσω νέων δανείων και «ενέσεων ρευστότητας» θα προσπαθούμε να το «κρατήσουμε ζωντανό». Θα συνεχίσουμε να κάνουμε τεχνητή αναπνοή και μαλάξεις σε έναν σκελετό. Προφανώς η «λύση» θα έρθει μέσω μιας γενικής χρεοκοπίας. Έτσι απλώς επιστρέφουμε μερικά χρόνια πίσω όπου τα κράτη και οι πολίτες είχαμε λιγότερα χρέη, ως που ύστερα από 50, 20, 10 χρόνια να επανέλθουμε στο ίδιο ακριβώς σημείο. Άρα δεν υπάρχει λύση; Λύσεις υπάρχουν αλλά όσο οι πολίτες (ιδιαιτέρως οι παλαιότερες γενεές που αδυνατούν να σκεφτούν εκτός του πλαισίου που τούς έχουν καλουπώσει) φοβούνται να δουν πέρα από το παρελθόν και πέρα από τις έτοιμες λύσεις, τόσο θα συνεχίσουμε να περιστρεφομαστε ασταμάτητα στον ίδιο φαύλο κύκλο του χρέους, της έμμισθης δουλείας, της ολιγαρχικής «δημοκρατίας» και της νομοτελειακης συγκέντρωσης της εξουσίας και του χρήματος στα χέρια των λίγων.
Για την παρούσα κατάσταση και την κατάρρευση που βιώνουμε αλλά αρνούμαστε να συνειδητοποιήσουμε θα γράψουμε μιαν άλλη φορά.

Κρίση ή νομοτέλεια;

Αυτοί που κάποτε διάβαζαν Μάρξ τον μάθαιναν απόξω αλλά πέρα από την επιφάνεια και το σε τι επιστούσε ο ινστρουκτωρας την προσοχή, δεν προχωρούσαν. Σαν την Βίβλο ένα πράμα τό'χαν το "Κεφάλαιο". Μέχρι που το αποκήρρυξαν ασφαλώς και ησύχασαν κι αυτοί και οι καπιταλιστές.

Αυτός ο έρμος ο Κάρολος λοιπόν, εκτός του ότι έκανε την πληρέστερη και πλέον εύστοχη ανάλυση του συστήματος παραγωγής που κάποιοι ονομάζουν καπιταλισμό (εγώ προτιμώ τον όρο κεφαλαιοκρατία), είχε πει κάτι και για την κρίση υπερσυσσώρευσης και υπερπαραγωγής. Βεβαίως δεν περιμένω τον Παπαθανασίου, τον Καραμανλή, την Μέρκελ, τον Σαρκοζί, τον Ομπάμα ή τον Γιωργάκη να πάνε να διαβάσουν το 15ο κεφάλαιο του 3ου τόμου του Κεφαλαίου για να καταλάβουν τι έχει συμβεί γύρω τους. Όλοι, δημοσιοκάφροι, νεοφιλελεύθεροι πολιτικοί και νεόπλουτοι (ή έστω εν φαντασία νεόπλουτοι) εν χορώ συμπεραίνουν ότι η κρίση "είναι πρωτόγνωρη", ότι "κανείς δεν την είχε προβλέψει" και άλλα παρόμοια αμπελοφιλοσοφήματα που τα λέμε για να περνάει η ώρα (και για να κοιμίζεται, να φοβάται και να θαυμάζει τα αφεντικά του το πόπολο).

Οι υποτιθέμενοι κομμουνιστές περιφέρουν τα σκινώματα του Στάλιν και του Μάο σαν ζόμπι, η καπιταλιστική "προοδευτική άσχετη επί παντός επιστητού" πτέρυγα (κάποιοι το λένε και σοσιαλδημοκρατία ή ανανεωτική αριστερά ή "δεν ξέρω ποιός είμαι και τι θέλω" αυτό), δεν ξέρει τι της γίνεται μιας και έχει αφορίσει τον Μάρξ και κάθε κριτική του καπιταλισμού απο καιρό τώρα και προσπαθεί να πείσει το κεφάλαιο να "δώσει κάτι παραπάνω" και να "έχει λίγο πιο ανθρώπινο προσωπείο". Η νεοφιλελεύθερη δεξιά το βλέπει ως μεγίστη ευκαιρία να κάνει τις κάθε λογής φαντασιώσεις της πραγματικότητα (ανασφάλιστη εργασία, ιδιωτικοποίηση ακόμη και του αέρα που απνέουμε, περαιτέρω συσσώρευση πλούτου και ενίσχυση του "ανταγωνισμού" για το ποίός θα φάει περισσότερα). Βεβαίως όλοι αυτοί οι αμόρφωτοι παλιάτσοι πλανόνται πλάνην οικτράν.

Ο φίλος μας ο Κάρολος είχε πει επίσης πως η κάθε κρίση είναι ευκαιρία ενίσχυσης των μονοπωλείων και εκκίνησης για νέες περιπέτεις...Τουτέστιν, νέες επεκτάσεις κι αγορές. Αυτό το λέμε και οικονομικο ιμπεριαλισμό, το οποίο είναι το ίδιο με τον πολιτισμικό ή στρατιωτικό ιμπεριαλισμό οι οποίοι απλώς πωλούνται με διαφορετικό περιτύλιγμα. Συναντόνται σε ποικίλες μορφές, από εκβιασμούς, δολοφονίες, στρατιωτικές εισβολές, δάνεια με τεράστια επιτόκια, "αποκρατικοποιήσεις" και εξαγορές/κλείσιμο εντόπιων παραγωγικών μονάδων κι επιχειρήσεων, μέχρι προϊόντα (υπο-)πολιτισμου και "λάιφστάιλ" επιλογές που επιβάλονται απο όλες τις μπάντες προς όλες τις μπανανίες. Και έτσι ο καπιταλισμός και οι κεφαλαιούχοι με τα μικρά και τα μεγάλα σκαμπανευασματάκια (κυρίως μεγάλα ανεβασματάκια) του έζησε και κατέκτησε σχεδόν ολον τον κόσμο. ΟΜΩΣ!

Όμως ο Κάρολος απο την μια πλευρά και οι κεφαλαιουχοι με τα σκυλάκια τους από την άλλη, υπολογησαν χωρίς τον ξενοδόχο. Ο ξενοδόχος (η μαμά Γη) λέει ότι το μέγεθός της, κι άρα ο πληθυσμός της κι επομένως οι αγορές της, διαθέτουν ορισμένο μέγεθος και δεν είναι άπειρες. Πριν μερικά χρόνια είχα παρακολουθήσει μια διάλεξη ενος καθηγητή μαθηματικών ο οποίος έλεγε πως το μεγαλύτερο πρόβλημα της ανθρωπότητος είναι το ότι δεν αντιλαμβάνεται ορθώς την έννοια της εκθετικής συνάρτησης. Μου πήρε καιρό να το καταλάβω αλλά εν τέλει συνειδητοποίησα τι εννοούσε. Εν ολίγοις, κάτι που αυξάνεται με ρυθμό 3% ετησίως, θα διπλασιαστεί ως ποσότητα σε 23.3 χρόνια. Με 5% ετήσιο ρυθμό αύξησης θα διπλασιαστεί σε 14 χρόνια. Δηλαδή θα τετραπλασιαστεί σε 28 και θα οκταπλασιαστεί σε 56 χρόνια.....Νομίζω εάν κανείς πραγματικά συνειδητοποιήσει τι σημαίνει αυτό, αυτομάτως θα θεωρήσει τον καπιταλισμό και το δόγμα της συνεχούς ανάπτυξης (είτε αυτή αφορά την κατανάλωση, είτε τον πληθυσμό, είτε τα κέρδη, είτε την οικονομία εν συνόλω) θεωρία και σύστημα φρενοβλαβών και επικινδύνων αιθεροβαμωνων.

Δεν τίθεται καν θέμα ιδεολογικών απόψεων και υποκειμενικών προταιρεοτήτων. Δεν υφίσταται ποσότητα στον σύμπαν (εκτός ίσως από την ανθρώπινη βλακεία) η οποία μπορεί να αυξάνεται επ'απειρον εκθετικώς χωρίς να συναντά σημείο κατάρρευσης. Ο καπιταλισμός δεν θα καταρρεύσει ούτε λόγω της απληστείας των διαχειριστών του, ούτε λόγω ανθρωπίνων λαθών και παραλήψεων. Ο καπιταλισμός θα καταρρεύσει (δηλαδή καταρρέει αλλά το θέτω σε μέλλοντα χρόνο διότι η τύφλωση των πιστών του είναι τέτοια που θα το πάρουν χαμπάρι μόνον όταν κτυπήσουν τα (άδεια) κεφάλια τους στον τοίχο προς τον οποίο τρέχουν με τα γκάζια τέρμα πατημένα) διότι νομοτελειακώς, εξ'ορισμού, εκ φύσεως, όπως θες πες το, τρώει τον εαυτό του λόγω υπερτροφίας. Δεν υπάρχουν νέες αγορές, δεν γίνεται να τραφεί άλλο από τον περαιτέρω εξανδραποδισμό των υπηκόων του μέσω νέων χρεών κι άρα σταματά να αναπτύσσεται, ατροφεί και εν τέλει πεθαίνει. Είναι ο νόμος της φύσης και κάθε οργανισμώς υπόκειται σ'αυτόν.

Στο δια ταύτα τώρα. Τι μπορούμε να κάνουμε; Δύο πράματα. Είτε επανεκκίνηση, είτε φόνο κι αντικατάσταση. Στην πρώτη περίπτωση θα χρειαστεί να χρεοκοπήσουν οι πάντες και τα πάντα και να ξεκινήσουμε με μηδενικό χρέος αλλά αυτή την φορά με λιγότερους παίκτες στο γήπεδο...οι οποίοι, συν τοις άλλοις παίζουν όλοι και για την ομάδα (κάτι το οποίον απλώς επιταχύνει τον χρόνο επανεμφάνισης της νόσου). Έτσι το μόνο που κάνουμε είναι μια ωραιότατη λοβοτομή, ένα ζευγάρι παρωπίδες και πάμε πάλι από την αρχή. Ωσπου σε λίγο καιρό (σε 10, 20, 30 χρόνια) να ξανασυναντήσουμε την επόμενη "πρωτόγνωρη", "απρόβλεπτη", "μοναδική" κρίση και να ψάχνουμε να βρούμε τι πήγε στραβά.


Στην δεύτερη περίπτωση που είναι και η πλέον απίθανη λόγω επίκτητων ανθρωπίνων χαρακτηριστικών όπως η τύφλωση, η βλακεία, ο φανατισμός και η κουτοπονηριά (που συνοψίζεται στην φράση "ασε τους άλλους να πεθάνουν, εγώ θα εκμεταλλευτώ την κρίση, θα πατήσω επί πτωμάτων και θα βγω από αυτήν πιο δυνατός"), θα πρέπει να φονεύσουμε τον καπιταλισμό και μαζί μ'αυτόν ό,τι τον συντηρεί και τον επιβάλει. Δηλαδή από την διαφήμιση (προπαγάνδιση δηλαδή αλλά οι καπιταλιστές αρέσκονται στους ευφημισμούς) και το αντιπροσωπευτικό "δημοκρατικό" συστημα, μέχρι τα σύνορα και τα εθνικοκεντρικά κράτη. Ο,τιδήποτε δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό (διότι ευγενής άμιλλα δεν νοείται στον καπιταλισμό...είναι σαν να ζητά κανείς από μια τίγρη να γίνει χορτοφάγος) πρέπει να απορριφθεί και να πεθάνει.

Η τεχνολογία, η τεχνογνωσία, η επιστημονικές γνώσεις και τα μέσα παραγωγής για να παράγουμε τα πάντα για τους πάντες υπάρχουν. Τα παιδιά στην Αφρική δεν πεθαίνουν επειδή δεν παράγονται αρκετά τρόφιμα, πεθαίνουν επειδή δεν έχουν χρήματα να τα αγοράσουν. Παρομοίως, δεν μένουν δισεκατομμύρια ανθρώπων σε παραγκουπολεις επειδή δεν υπάρχουν σπίτια ή υλικά για την κατασκευή τους, ούτε δεν έχουν πρόσβαση στην μόρφωση δισεκατομμύρια παιδιά επειδή δεν υπάρχουν δάσκαλοι και βιβλία. Όλα αυτά συμβαίνουν λόγω του ότι δεν έχουν "χρήματα" και λόγω των προταιρεοτήτων των κεφαλαιούχων, προταιρεότητες οι οποίες επιβάλονται απο τον καπιταλισμό τον ίδιο κι όχι από την διεφθαρμένη ή άπληστη φύση τους. Οι λύσεις θεωρητικώς είναι απλές. Η δυσκολία έγκειται στο να κάνει η ανθρωποτητα κι ο καθένας μας χωριστά την ρήξη με τις αντιλήψεις, τις προκαταλήψεις και τους μύθους που τεχνιέντως μας έχουν διαιωνίσει οι προηγούμενες γεννεές. Νομοτελειακώς η ρήξη θα γίνει, είτε από ανάγκη είτε από έλλειψη εναλλακτικών. Το θέμα είναι να γίνει συνειδητά, αυτοβούλως και με σχεδιασμό. Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα.

Ομπάμα, Μπούς και Γκουαντάναμο....ίδιες πολιτικές

Με το πέρασμα των πρώτων εβδομάδων αρχίζουν να καταγράφονται πιο ξεκάθαρα και οι πραγματικές επιλογές της νέας προεδρίας στις ΗΠΑ. Κατά πόσο πρόκειται για ουσιαστικό επαναπροσανατολισμό απέναντι στην πολιτική Μπους, ή για προσαρμογές σκοπιμότητας στα πλαίσια νέων τακτικών επιλογών, δείχνουν τα μέτρα που αποφασίστηκαν πρόσφατα σχετικά με την νομοθεσία και την πρακτική των κολαστηρίων τύπου Γκουαντάναμο.

Γράφει σε άρθρο της Χριστίνας Πάντζου η χθεσινή (Κυριακάτικη) Ελευθεροτυπία με τίτλο «Όχι στο Γκουαντάναμο, ναι σε όλα τ’ άλλα»:

«Το Γκουαντάναμο κλείνει, τα έκτακτα στρατοδικεία καταργούνται, τα βασανιστήρια απαγορεύονται και όλοι οι κρατούμενοι δικαιούνται νομικής εκπροσώπησης και δικαστικών προσφυγών. Τριάντα μέρες όμως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του νέου προέδρου, δυο αποφάσεις αμφισβητούν αυτή τη ρήξη.

*Πρώτα ήρθε η αποκάλυψη των «Λος Άντζελες Τάιμς» ότι διατηρεί το δικαίωμα της CIA να κάνει μεταγωγές, δηλαδή παράνομες απαγωγές και μεταφορές των συλληφθέντων σε σύμμαχες χώρες για να ανακρίνονται και να κρατούνται σε μυστικά κέντρα επ’ αόριστον.

*Έπειτα, το υπουργείο Δικαιοσύνης αποφάνθηκε ότι οι κρατούμενοι στην αμερικανική βάση του Μπαγκράμ, στο βόρειο Αφγανιστάν, δεν έχουν δικαίωμα προσφυγής στην αμερικανική Δικαιοσύνη ώστε να διερευνηθούν τα εναντίον τους στοιχεία και είτε να δικαστούν είτε να απελευθερωθούν.

Η απόφαση υιοθετεί πλήρως την πολιτική Μπους, που υποστήριζε ότι οι «μαχητές του εχθρού» δεν καλύπτονται από τα ομοσπονδιακά δικαστήρια γιατί είναι ξένοι που συνελήφθησαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο, το 2004 και το 2006, απέρριψε αυτή τη θέση, αποφαινόμενο ότι η βάση στο Γκουαντάναμο αποτελεί αμερικανικό έδαφος και, συνεπώς, οι κρατούμενοι δικαιούνται των νομικών εγγυήσεων που προβλέπονται στις ΗΠΑ».

Φιλάρεσκα ο Μπάρακ Ομπάμα έκανε απανωτές αναφορές στον Αβραάμ Λίνκολν, για να εκμεταλλευτεί την εκτίμηση που τρέφει η κοινή γνώμη στην προσφορά του. Φαίνεται όμως ότι ξεχνά την βασική ρήση του: «Μπορείς να τους ξεγελάς όλους για λίγο καιρό, λίγους όλο τον καιρό, αλλά όχι όλους όλο τον καιρό».

Ή για να το πούμε με τον απλό Ελληνικό τρόπο: «Τι έχεις Γιάννη μ΄; Τι είχα πάντα!»